Harb-İş toplu sözleşme süreci

Harb-İş sendikasının orduya bağlı işyerlerinde yürüttüğü toplu sözleşme görüşmeleri uzun bir süredir devam ediyordu. Toplu iş sözleşmesinin (TİS) bağıtlanamaması üzerine sendika bir dizi eylem gerçekleştirmişti. Sendikanın işkolunda grev hakkı bulunmuyor. Bundan dolayı TİS sendikanın iradesi dışında Yüksek Hakem Kuruluna gitti ve geçen günlerde de YHK kararını verdi. TİS, grev yasağı ve YHK’den çıkan karar hakkında, Harb-İş sendikasının Anadolu Şube Başkanı Hüseyin Över ile görüştük.

UİD-DER: Toplu iş sözleşmesinde sizin aleyhinize olarak kabul edilen maddeler hangileridir?

Önceki sözleşmede olmayan esnek çalışma, denkleştirme mesaisi yeni sözleşmede geçen ve kabul edilen maddelerden biri. Önceki sözleşmede mesai ücretleri yüzde 80 fark ile ödenirken esnek çalışmayla bu hak ortadan kaldırıldı. Yeni sözleşmede çalışma saatleri uzatıldı. Bizde önceden iki ayrı çalışma sistemi vardı. Birinci gurup, işin ağırlığından ve çalışma koşullarından kaynaklı günde 7,5 saat çalışıp akşam 16.30’da paydos ederdi ve her semte servisi vardı. İkinci gurup ise 17.30’da paydos ederdi ve onun da her semte ayrı servisi vardı. Ayrıca günde 7,5 saat üzerinden haftada 42,5 saat çalışıp 45 saatlik ücret alırlardı. Denekleştirme ile bu hak da ortadan kaldırıldı. Servisler de kaldırıldı ve her işçiye yol parası ödenmeye başlandı. Böyle giderse gelecek sözleşmeye kadar yol parası da ortadan kalkacak. Türk-İş başkanı servislerin kaldırılmasını onayladı

UİD-DER: Grev hakkınız var mı?

Bizim grev hakkımız sadece ABD üslerinin olduğu yerlerde, İncirlik ve İzmir gibi yerlerde var.

UİD-DER: TİS sürecinde askerler ile AKP hükümetinin tutumu hakkında ne düşünüyorsunuz?

Her ikisi de ortak tutum aldılar. Ayrıca TSK’nin birçok iş yerinde özelleştirmeler yapılıyor. Ekmeğinden giysisine cip yapımından gemi yapımına kadar hepsi taşeronlar eliyle yapılmaya başlanacak. Örneğin ‘98 yılından bu yana yeni işçi alınmıyor. Çalışın işçilerin büyük bir bölümünün emekliliği yaklaşmış durumda. Yani on yıl sonrasını düşündüğümüzde işçilerin hepsi emekli olacak ve sendikanın esamisi kalmayacak. Sadece stratejik yerlere yeni işçi alınıyor, zaten o yerler de sendika kapsamı dışında tutuluyor. 98’de 37 bin işçi vardı, şimdiye 26 bine düşmüş durumda.

UİD-DER: İki tarafın da kabul ettiği ve yüksek hakeme gitmeyen maddeler nelerdir?

30. madde; yemek ve servis. 25. madde; seçimle sendikal görevlere gelenlerin seçilmemesi durumunda işe geri dönmesi. 63. madde; gazilerle ilgili maddeler.

UİD-DER: Sendika olarak grev yasakları hakkında ne düşünüyorsunuz?

Tabii ki grev yasağı olmamalı. Yeni yollar tartışılıyor. Şubeler düzeyinde taban örgütlenmeleri yapılmalı. Türk-İş’e ancak bu şekilde adım attırabiliriz

UİD-DER: Son dönemlerde özel sektöre ait tersanelerde birçok işçi, “iş kazaları” sonucunda yaşamını kaybetti. Sizin örgülü olduğunuz tersanelerde ne tür “iş kazaları” oluyor?

İş güvenliği tedbirleri alınıyor. Baretinden eldivenine, demirli ayakkabısına dek veriliyor. İş kazalarının diğer tersanelere göre az olmasında ve ölümlü iş kazalarının olmamasında sendikanın varlığının ve iş saatlerinin uzun olmamasının payı hiç de az değil. Biraz da bizim toplumumuzdan kaynaklanan kazalar da olmuyor değil, bana bir şey olmaz mantığı yaygın hâlâ, köylülükten kurtulamadık.

UİD-DER: TİS sürecinde ne tür eylemler yaptınız?

Tersane önünde basın açıklaması yaptık. Akşam iş çıkışı servislerle yolu trafiğe kapattık ve şube önüne gelerek basın açıklaması yaptık. Ankara’da Yüksel Caddesinde yürüyüş yaptık.

UİD-DER: Türk-İş yönetiminin tavrı ne oldu?

Türk-İş yönetimi bir araya dahi gelmedi.

UİD-DER: 1980 sonrasında Harb-İş nasıl bir değişim geçirdi?

1999’da muhalefete düştük. Yeni dönemde hem merkezin hem de yönetimin ağırlığı bizde. 1980 öncesinin meyvesi Aster-İş’ti. İzzet Çetinlerin deneyimlerini örnek almaya çalışıyoruz. Biz sendika olarak 28 Şubat sürecinde de birçok eylem yaptık.

UİD-DER: Yüksek Hakem Kurulu sonucu geldi mi ve işçilerin lehine bir düzeltme var mı?

Yüksek Hakeme giden sözleşme geri geldi ve lehimize değişen bir madde yok. Sadece tarafların imzasına kaldı; bu imzalar atıldıktan sonra yeni sözleşme yürürlüğe girecek.

UİD-DER: Teşekkür ederiz.